از مسجد جامع یزد چه میدانیم ؟
مسجد جامع یزد بنایی تاریخی با بیش از ۹۰۰ سال قدمت است.وقتی که سازندگان مسجد جامع یزد، تصمیم به ساخت چنین بنایی گرفتند، آن را در مرکز شهر قدیم یزد و داخل حصار بنا کردند.مساحتی زیربنای این مسجد برابر 9800 متر مربع می باشد،و متراژی حدود ۵۰۰ متر مربع نیز که قسمتهای مربوط به کاشی، کتبیهها و … را در برمیگیرد.
طول این مسجد 104 متر و عرض ان 99 متر است .
تاریخچه احداث مسجد جامع یزد
بانی اولیه مسجد علاءالدوله کالنجار از دودمان آل بویه و حاکم یزد در زمان ملکشاه سلجوقی است.تاریخچه و ساخت مسجد جامع از دوران پیش از اسلام آغاز شده و پایان کار آن به دهه اخیر برمیگردد.پس از فوت کالنجار، به همت دختران فرامرزبن علی که از خاندان کاکویی به شمار میآیند، بخشهای جدیدی به بنای اصلی مسجد اعظم اضافه میشود.
معماری مسجد جامع
طرح مرکّب از یک مقصورهٔ گنبددار و یک شبستان مستطیل بلند و کشیده و چهارگوش بودن پلان مسجد برگرفته از الگوی معماری کعبه است.ین اثر تاریخی خارق العاده، متشکل از یک ایوان مرتفع، دو شبستان، دو گرمخانه واقع در ضلعهای شرقی و غربی شبستانها، گنبدخانه، دو پایاب و یک صحن بزرگ به شکل مستطیل است که نشانگر معماری و طراحی ساخت جالب و زیبای ایران باستان است.
این مسجد دارای 6 ورودی میباشد.در دوران قاجاریه و در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار، عملیات تخریب در سطح گستردهای برای بازسازی و مرمت این بنای تاریخی صورت گرفت که باعث ایجاد ظاهری کاملا متفاوت از مسجد اولیه شد.
نمایی از مسجد جامع سال 1313
معماری بینظیر ایرانی که در ساخت شبستان، گنبد، کاشیکاری، منارهها، صحن و گچکاریهایی که در آن به کار رفته است، و محرابی که در گنبدخانه واقع شده است و در واقع به عنوان محراب اصلی نیز درنظر گرفته میشود، توسط کتیبه، آجر ضربی و کاشی معرق، تزئین شده و جلوهای از هنر و ذوق ایرانی را به جهانیان عرضه میدارد.کاشیکاری فوقالعاده زیبای معرق، گره چینی و نقشهای اسلیمی و گیاهی که بر ایوان مرتفع این بنای عظیم، همچون خورشیدی درخشان، خودنمایی میکند، نمایی منحصربفرد را برای آن، به وجود آورده است.
گنبدخیره کننده مسجد ، از دو پوستهی متصل به هم تشکیل شده است که با طرح زیبایی از گل صابونکی، با ساقهای مزین به نام الملکالله، که به خط کوفی تکرار شده، عنوان یکی از ممتازترین و یگانهترین آثار معماری جهان را از آن خود ساخته است. قطعا گنبدخانه، ایوان و مکانهای اطراف آن را میتوان یکی از زیباترین قسمتهای مسجد جامع یزد دانست.
ارتفاع منارههای مسجد جامع یزد، با بیش از ۵۲ متر و قطری برابر با هشت متر، لقلب بلندترین مناره در بین مساجد تاریخی را از آن خود کرده است که متاسفانه در سال ۱۳۱۳ هجری شمسی فروریخت، و مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت. در واقع میتوان تزئینات به کار رفته در معماری مسجد را یکی از شاهکارهای خیرهکنندهی تاریخ بشر در نظر گرفت که مورد ستایش و تحسین بازدیدکنندگان خارجی و داخلی قرار میگیرد.
امروزه گردشگران اعم از خارجی و داخلی با تور یزد گردی و اقامت یزد میتوانند از این شاهکار معماری دیدن کنند.